WSTĘP
 	Ocenie podlegają umiejętności i wiadomości określone w podstawie programowej. Wykaz wiadomości i umiejętności podawany jest do wiadomości uczniów na początku każdego roku szkolnego. 

1. Cele oceniania: 
- zapoznanie uczniów z ich osiągnięciami edukacyjnymi i postępami w nauce, 
- pomoc uczniowi w samodzielnym planowaniu swojego rozwoju, 
- motywowanie ucznia do dalszej pracy, 
- dostarczanie rodzicom i nauczycielom informacji o postępach, trudnościach i specjalnych uzdolnieniach ucznia. 

2. Umiejętności i wiadomości podlegające ocenie: 
•znajomość pojęć oraz praw i zasad fizycznych, 
•opisywanie, dokonywanie analizy i syntezy zjawisk fizycznych, 
•rozwiązywanie zadań problemowych (teoretycznych lub praktycznych) z wykorzystaniem znanych praw i zasad, 
•rozwiązywanie zadań rachunkowych, a w tym: 
- dokonanie analizy zadania, 
- tworzenie planu rozwiązywania zadania, 
- znajomość wzorów, 
- znajomość wielkości fizycznych i ich jednostek, 
- przekształcanie wzorów, 
- wykonywanie obliczeń na liczbach i jednostkach, 
- analizę otrzymanego wyniku, 
- sformułowanie odpowiedzi. 
•posługiwanie się językiem fizyki, 
•planowanie i przeprowadzanie doświadczenia. Analizowanie wyników, przedstawianie wyników w tabelce lub na wykresie, wyciąganie wniosków, wskazywanie źródła błędów, 
•odczytywanie oraz przedstawianie informacji za pomocą tabeli, wykresu, rysunku, 
schematu, 
•wykorzystywanie wiadomości i umiejętności fizycznych w praktyce, 
•systematyczne i staranne prowadzenie zeszytu przedmiotowego. 

3. Metody sprawdzania osiągnięć uczniów: 
- sprawdzian ustny, 
- sprawdzian pisemny (w tym testy dydaktyczne), 
- sprawdzian laboratoryjny ( w tym doświadczenie, modele urządzeń, przyrządy wykonane samodzielnie przez uczniów jako praca domowa), 
- samokontrola pracy uczniów
- aktywność 

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA
ROK SZKOLNY: 2018/2019                                           PRZEDMIOT: FIZYKA                                                                                                                                                                         NAUCZYCIEL: Beata Koziak  	
PRZEDMIOT  OCENY	WYMAGANIA	FORMA OCENY	
ZADANIE DOMOWE	•	Brak pracy domowej traktowany jest jako nieprzygotowanie do lekcji- odnotowanie w uwagach ucznia
	•	Nauczyciel sprawdza pracę domową podczas lekcji lub zbierając prace uczniów. 
•	Uczeń ma prawo do 
•	jednokrotnego w ciągu semestru zgłoszenia nieprzygotowania się – bez konsekwencji. W wyjątkowych sytuacjach nauczyciel może usprawiedliwić nieprzygotowanie ucznia na podstawie pisemnej notatki rodzica w zeszycie.	
PODRĘCZNIKI I ZESZYTY	•	Uczeń ma obowiązek mieć podczas lekcji książkę, ćwiczenia i  zeszyt.	•	Brak ćwiczeń, podręcznika lub zeszytu jest traktowany jako nieprzygotowanie do lekcji- wpis do dziennika w uwagach ucznia	
PRZYBORY	•	Uczeń ma obowiązek posiadać podstawowe przybory szkolne np. długopis, ołówek, przybory geometryczne. 	•	Brak przyborów jest traktowany jako nieprzygotowanie do lekcji- wpis do dziennika w uwagach ucznia
	
PRZYGOTOWANIE DO ZAJĘĆ	•	Obowiązkiem ucznia jest systematycznie przygotowywanie się do lekcji, czyli:
- gotowość do odpowiedzi (zakres trzech ostatnich tematów).	•	Uczeń ma prawo
•	w ciągu semestru zgłoszenia nieprzygotowania się – bez konsekwencji. Po wykorzystaniu limitu określonego powyżej, uczeń otrzymuje za każde nieprzygotowanie ocenę niedostateczną.	
AKTYWNOŚĆ	•	Aktywność ucznia polega na: zgłaszaniu się na lekcji i udzielaniu poprawnych odpowiedzi, wykonywaniu zadań dodatkowych w czasie lekcji oraz po lekcjach, aktywnej pracy w grupach.	•	Uczeń jest oceniany poprzez „plusy”. Za 3 zgromadzone „plusy” uczeń otrzymuje ocenę bardzo dobrą. 	
KARTKÓWKI	•	Na kartkówkach sprawdzane są wiadomości i umiejętności z materiału bieżącego (1-3 ostatnich lekcji lub zadania domowego).	•	Kartkówki mogą być przez nauczyciela zapowiedziane lub nieUczeń nieobecny na kartkówce musi ją napisać w terminie uzgodnionym z nauczycielem.	
SPRAWDZIANY	•	Sprawdziany są zgodne tematycznie z programem nauczania i obejmują wiedzę i umiejętności z całego działu programowego.
•	Sprawdziany są zapowiedziane z tygodniowym wyprzedzeniem i wpisane do dziennika lekcyjnego.
•	Na koniec semestru nie przewiduje się dodatkowych sprawdzianów zaliczeniowych	•	Uczeń nieobecny na sprawdzianie musi go napisać w terminie uzgodnionym z nauczycielem (nie później niż 2 tygodnie od powrotu do szkoły).
•	Przy nieobecności nie spowodowanej chorobą, uczeń pisze sprawdzian na najbliższych zajęciach dydaktyczno-wyrównawczych.
•	Uczeń ma prawo poprawić ocenę w ciągu 2 tygodni od oddania sprawdzianu.. 	
ODPOWIEDŹ	•	Uczeń ma prawo zgłosić przed lekcją nieprzygotowanie do zajęć.
•	Nauczyciel ma prawo zapytać ucznia z materiału przerabianego na ostatnich trzech lekcjach.
•	Jeżeli uczeń chorował przez tydzień ma prawo nie być pytany przez trzy dni (również w formie kartkówki).	•	Uczeń może uzyskać ocenę w skali od 1 do 6, w zależności od tego, czy odpowiedź była: kompletna, zgodna z poleceniem lub pytaniem; wspomagana przez nauczyciela; zawierała elementy rozszerzające wiedzę i umiejętności. 	
PRACE DODATKOWE	•	Dodatkowe prace to: zadania z podręcznika i zadania konkursowe obejmujące materiał spoza programu nauczania, pomoce dydaktyczne i plansze, prezentacje multimedialne, przygotowanie i przeprowadzenie fragmentu lekcji itp.	•	Za zadania konkursowe uczeń może trzymać oceny celujące, za pozostałe prace „plusy” za aktywność lub oceny bardzo dobre i dobre. Za 5 zgromadzonych „plusów” uczeń otrzymuje ocenę bardzo dobrą. Nie wykonanie pracy dodatkowej, pomimo wcześniejszych uzgodnień z nauczycielem skutkuje oceną niedostateczną lub „minusem” z aktywności. Za 5 zgromadzonych „minusów” uczeń otrzymuje ocenę niedostateczną.	
POPRAWIANIE OCEN BIEŻĄCYCH	•	Uczeń ma prawo poprawić oceny ze sprawdzianów w ciągu 2 tygodni, w terminie wyznaczonym przez nauczyciela	•	Uczeń może otrzymać ocenę wyższą lub niższą od otrzymanej we pierwszym terminie. Liczy się ocena z poprawy	
NADRABIANIE ZALEGŁOŚCI	•	Uczeń ma obowiązek nadrabiać zaległości spowodowane jego nieobecnością w szkole. 	•	Uczeń nieobecny przez 1 dzień nadrabia zaległości i następnego dnia powinien być przygotowany do zajęć, w tym sprawdzianów i kartkówek.
•	Po dłuższej nieobecności (powyżej 1 tygodnia) uczeń ma obowiązek nadrobić zaległości w ciągu tygodnia, uzgadnia z nauczycielem formę pomocy i sprawdzenia wiedzy. 
•	Uczeń nieobecny na sprawdzianie musi go napisać w terminie uzgodnionym z nauczycielem (nie później niż 2 tygodnie od powrotu do szkoły).	
KONSULTACJE	•	Uczeń ma prawo korzystać z dodatkowej formy pomocy, jaką są konsultacje przedmiotowe w wyznaczonym przez nauczyciela terminie.	•	Uczeń wyznaczony przez nauczyciela ma obowiązek przyjść na konsultacje. Trzykrotna nieobecność danego ucznia jest odnotowywana w zeszycie kontaktów (powiadomienie rodzica).	
STOSUNEK DO PRZEDMIOTU	•	Stosunek do przedmiotu oznacza przygotowywanie się do lekcji, systematyczność i pilność.		
UDZIAŁ I OSIĄGNIĘCIA W KONKURSACH 		•	Uczeń jest oceniany za aktywny udział w konkursach (tzn. podjął próbę rozwiązania zadań konkursowych, przygotowywał się do konkursu- otrzymuje ocenę bardzo dobrą; zdobył znaczący wynik w skali szkoły, regionu, województwa lub kraju- otrzymuje ocenę celującą).	

3.2. „Waga” ocen: 
- najistotniejsze są oceny ze: sprawdzianów oraz osiągnięcia w konkursach, 
- drugą grupę stanowią oceny z kartkówek i odpowiedzi ustnych, aktywność na lekcjach oraz eksperymenty fizyczne. 
- grupą trzecią są zadania domowe i praca w grupach.

4. Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny:
Sprawdzanie osiągnięć uczniów powinno być poprzedzone wcześniejszym ustaleniem wymagań oddzielnie dla każdego pozytywnego stopnia, czyli wymagania na stopień 
dopuszczający (wymagania konieczne), 
dostateczny(wymagania podstawowe), 
dobry (wymagania rozszerzające), 
bardzo dobry i celujący (wymagania dopełniające). 
Na stopień niedostateczny wymagań nie ustala się. 

Wymagania konieczne (K) 
– dotyczą zapamiętania wiadomości, czyli gotowości ucznia do przypomnienia sobie treści podstawowych praw fizyki , podstawowych wielkości fizycznych, najważniejszych zjawisk fizycznych. Uczeń potrafi rozwiązywać przy pomocy nauczyciela zadania teoretyczne i praktyczne o niewielkim stopniu trudności. Zdobyte wiadomości i umiejętności są niezbędne do dalszego kontynuowania
nauki fizyki i przydatne w życiu codziennym.

Wymagania podstawowe (P)
– dotyczą zrozumienia wiadomości. Oznacza to, że uczeń potrafi przy niewielkiej pomocy nauczyciela wyjaśnić od czego zależą podstawowe wielkości fizyczne (np. ciśnienie, gęstość, praca, moc, opór,
itp.), zna jednostki tych wielkości, zna i potrafi wyjaśnić poznane prawa fizyki, umie je potwierdzić odpowiednimi, prostymi eksperymentami np. prawo Pascala, prawo Archimedesa , prawo Ohma). 

Wymagania rozszerzające (R)
– dotyczą stosowania wiadomości i umiejętności w sytuacjach typowych. Oznacza to opanowanie przez ucznia umiejętności praktycznego posługiwania się wiadomościami, które są pogłębione i rozszerzone w stosunku do wymagań podstawowych (np. obliczanie wartości wielkości fizycznej według wzoru: gęstości, siły, mocy, natężenia prądu itp.), uczeń potrafi samodzielnie rozwiązywać
typowe zadania teoretyczne i praktyczne korzystając przy tym ze słowników, tabeli c i innych pomocy naukowych. 

Wymagania dopełniające (D)
- dotyczy stosowania wiadomości i umiejętności w sytuacjach problemowych (np. szczegółowa analiza procesów fizycznych), w projektowaniu i wykonywaniu doświadczeń potwierdzających prawa fizyczne, rozwiązywaniu złożonych zadań rachunkowych (wyprowadzanie wzorów, analiza tabel 
i wykresów).
A więc: 
Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który:  
•potrafi stosować wiadomości w sytuacjach nietypowych (problemowych), 
•umie formułować problemy i dokonuje analizy lub syntezy nowych zjawisk, 
•umie rozwiązywać problemy w sposób nietypowy, 
•osiąga sukcesy w konkursach pozaszkolnych, 
•sprostał wymaganiom KPRD

Ocenę bardzo dobrą otrzymuje uczeń, który: 
•w pełnym zakresie opanował wiadomości i umiejętności i programowe, 
•zdobytą wiedzę potrafi zastosować w nowych sytuacjach, 
•jest samodzielny – korzysta z różnych źródeł wiedzy
•potrafi zaplanować i przeprowadzić doświadczenie fizyczne, 
•rozwiązuje samodzielnie zadania rachunkowe i problemowe, 
•sprostał wymaganiom KPRD

Ocenę dobrą otrzymuje uczeń, który: 
•opanował w dużym zakresie wiadomości określone programem nauczania, 
•poprawnie stosuje wiadomości do rozwiązywania typowych zadań lub problemów, 
•potrafi wykonać zaplanowane doświadczenie z fizyki, rozwiązać proste zadanie lub problem, 
•sprostał wymaganiom KPR

Ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który: 
•opanował w podstawowym zakresie wiadomości i umiejętności określone programem, 
•potrafi zastosować wiadomości do rozwiązywania zadań z pomocą nauczyciela, 
•potrafi wykonać proste doświadczenia fizyczne z pomocą nauczyciela, 
•zna podstawowe wzory i jednostki wielkości fizycznych, 
•sprostał wymaganiom KP

Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: 
•ma braki w wiadomościach i umiejętnościach określonych programem, a braki te nie przekreślają możliwości dalszego kształcenia się, 
•zna podstawowe prawa i wielkości fizyczne, 
•potrafi z pomocą nauczyciela wykonać proste doświadczenie fizyczne. 

Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który: 
•nie opanował tych wiadomości i umiejętności, które są konieczne do dalszego kształcenia, 
•nie potrafi rozwiązać zadań teoretycznych lub praktycznych o elementarnym stopniu trudności, nawet z pomocą nauczyciela, 
•nie zna podstawowych praw, pojęć i wielkości fizycznych. 

1 Prąd elektryczny														   R — treści nadprogramowe

Ocena	
Wymagania konieczne (dopuszczający)	Wymagania podstawowe(dostateczny)	Wymagania rozszerzone (dobry)	Wymagania dopełniające (bardzo dobry i celujący)	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
• posługuje się (intuicyjnie) pojęciem napięcia	• opisuje przepływ prądu w przewodnikach	• planuje doświadczenie związane z budową	• rozwiązuje złożone zadania rachunkowe	
elektrycznego i jego jednostką w układzie SI	jako ruch elektronów swobodnych, analizuje	prostego obwodu elektrycznego	z wykorzystaniem wzoru na natężenie prądu	
• podaje warunki przepływu prądu	kierunek przepływu elektronów	• rozwiązuje proste zadania rachunkowe,	elektrycznego	
elektrycznego w obwodzie elektrycznym	• wyodrębnia zjawisko przepływu prądu	stosując do obliczeń związek między	• posługuje się pojęciem potencjału	
• posługuje się pojęciem natężenia prądu	elektrycznego z kontekstu	natężeniem prądu, wielkością ładunku	elektrycznego jako ilorazu energii	
elektrycznego i jego jednostką w układzie SI	• buduje proste obwody elektryczne	elektrycznego i czasem; szacuje rząd	potencjalnej ładunku i wartości tego ładunku	
• wymienia przyrządy służące do pomiaru	• podaje definicję natężenia prądu	wielkości spodziewanego wyniku, a na tej	• wyszukuje, selekcjonuje i krytycznie analizuje	
napięcia i natężenia prądu elektrycznego	elektrycznego	podstawie ocenia wartości obliczanych	informacje, np. o zwierzętach, które potrafią	
• rozróżnia sposoby łączenia elementów	• informuje, kiedy natężenie prądu wynosi 1 A	wielkości fizycznych	wytwarzać napięcie elektryczne, o dorobku	
obwodu elektrycznego: szeregowy	• wyjaśnia, czym jest obwód elektryczny,	• planuje doświadczenie związane z budową	G.R. Kirchhoffa	
i równoległy	wskazuje: źródło energii elektrycznej,	prostych obwodów elektrycznych oraz	• planuje doświadczenie związane z badaniem	
• stosuje zasadę zachowania ładunku	przewody, odbiornik energii elektrycznej,	pomiarem natężenia prądu i napięcia	przepływu prądu elektrycznego przez ciecze	
elektrycznego	gałąź i węzeł	elektrycznego, wybiera właściwe narzędzia	• wyjaśnia, na czym polega dysocjacja jonowa	
• opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego	• rysuje schematy prostych obwodów	pomiaru, wskazuje czynniki istotne	i dlaczego w doświadczeniu wzrost stężenia	
doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych	elektrycznych (wymagana jest znajomość	i nieistotne dla wyniku doświadczenia, szacuje	roztworu soli powoduje jaśniejsze świecenie	
przyrządów i wykonuje schematyczny	symboli elementów: ogniwa, żarówki,	rząd wielkości spodziewanego wyniku pomiaru	żarówki	
rysunek obrazujący układ doświadczalny	wyłącznika, woltomierza, amperomierza)	• mierzy natężenie prądu elektrycznego,	• R wyjaśnia działanie ogniwa Volty	
• odczytuje dane z tabeli; zapisuje dane	• buduje według schematu proste obwody	włączając amperomierz do obwodu	• R opisuje przepływ prądu elektrycznego przez	
w formie tabeli	elektryczne	szeregowo, oraz napięcie, włączając	Gazy
	
• rozpoznaje zależność rosnącą oraz	• formułuje I prawo Kirchhoffa	woltomierz do obwodu równolegle; podaje	• planuje doświadczenie związane	
proporcjonalność prostą na podstawie	• rozwiązuje proste zadania obliczeniowe	wyniki z dokładnością do 2-3 cyfr	z wyznaczaniem oporu elektrycznego	
danych z tabeli lub na podstawie wykresu;	z wykorzystaniem I prawa Kirchhoffa (gdy	znaczących; przelicza podwielokrotności	opornika za pomocą woltomierza	
posługuje się proporcjonalnością prostą	do węzła dochodzą trzy przewody)	(przedrostki mikro-, mili-)	i amperomierza, wskazuje czynniki istotne	
• przelicza podwielokrotności i wielokrotności	• R rozróżnia ogniwo, baterię i akumulator	• rozwiązuje złożone zadania obliczeniowe	i nieistotne dla wyniku doświadczenia	
(przedrostki mili-, kilo-); przelicza jednostki	• wyznacza opór elektryczny opornika lub	z wykorzystaniem I prawa Kirchhoffa (gdy do	• bada zależność oporu elektrycznego od	
czasu (sekunda, minuta, godzina)	żarówki za pomocą woltomierza 
i amperomierza	węzła dochodzi więcej przewodów niż trzy)	długości przewodnika, pola jego przekroju	

Ocena	
Wymagania konieczne (dopuszczający)	Wymagania podstawowe(dostateczny)	Wymagania rozszerzone (dobry)	Wymagania dopełniające (bardzo dobry i celujący)	
• wymienia formy energii, na jakie zamieniana	• formułuje prawo Ohma	• R demonstruje przepływ prądu elektrycznego	poprzecznego i materiału, z jakiego jest on	
jest energia elektryczna we wskazanych	• posługuje się pojęciem oporu elektrycznego	przez ciecze	zbudowany	
urządzeniach, np. używanych	i jego jednostką w układzie SI	• R opisuje przebieg i wynik doświadczenia	• rozwiązuje złożone zadania rachunkowe	
w gospodarstwie domowym	• sporządza wykres zależności natężenia prądu	związanego z badaniem przepływ prądu	z wykorzystaniem prawa Ohma i zależności	
• posługuje się pojęciami pracy i mocy prądu	od przyłożonego napięcia na podstawie	elektrycznego przez ciecze	między oporem przewodnika a jego	
elektrycznego	danych z tabeli (oznaczenie wielkości i skali	• R podaje warunki przepływu prądu	długością i polem przekroju poprzecznego	
• wskazuje niebezpieczeństwa związane	na osiach); odczytuje dane z wykresu	elektrycznego przez ciecze, wymienia nośniki	• demonstruje zamianę energii elektrycznej na	
z użytkowaniem domowej instalacji	• stosuje prawo Ohma w prostych obwodach	prądu elektrycznego w elektrolicie	pracę mechaniczną	
elektrycznej	elektrycznych	• R buduje proste źródło energii elektrycznej	• R posługuje się pojęciem sprawności	
	• posługuje się tabelami wielkości fizycznych	(ogniwo Volty lub inne)	odbiornika energii elektrycznej, oblicza	
	w celu wyszukania oporu właściwego	• R wymienia i opisuje chemiczne źródła energii	sprawność silniczka prądu stałego	
	• rozwiązuje proste zadania obliczeniowe	elektrycznej	• rozwiązuje złożone zadania obliczeniowe	
	z wykorzystaniem prawa Ohma	• posługuje się pojęciem niepewności	z wykorzystaniem wzorów na pracę i moc	
	• podaje przykłady urządzeń, w których	pomiarowej	prądu elektrycznego; szacuje rząd wielkości	
	energia elektryczna jest zamieniana na inne	• wyjaśnia, od czego zależy opór elektryczny	spodziewanego wyniku, a na tej podstawie	
	rodzaje energii; wymienia te formy energii	• posługuje się pojęciem oporu właściwego	ocenia wartości obliczanych wielkości	
	• oblicza pracę i moc prądu elektrycznego	• wymienia rodzaje oporników	fizycznych	
	(w jednostkach układu SI)	• szacuje rząd wielkości spodziewanego	• buduje według schematu obwody złożone	
	• przelicza energię elektryczną podaną	wyniku, a na tej podstawie ocenia wartości	z oporników połączonych szeregowo lub	
	w kilowatogodzinach na dżule i odwrotnie	obliczanych wielkości fizycznych	równolegle	
	• wyznacza moc żarówki (zasilanej z baterii) 
za	• przedstawia sposoby wytwarzania energii	•  wyznacza opór zastępczy dwóch	
	pomocą woltomierza i amperomierza	elektrycznej i ich znaczenie dla ochrony	oporników połączonych równolegle	
	• rozwiązuje proste zadania obliczeniowe	środowiska przyrodniczego	• oblicza opór zastępczy układu oporników,	
	z wykorzystaniem wzorów na pracę i moc	• opisuje zamianę energii elektrycznej na	w którym występują połączenia szeregowe	
	prądu elektrycznego	energię (pracę) mechaniczną	i równoległe	
	• R oblicza opór zastępczy dwóch oporników	• planuje doświadczenie związane		
	połączonych szeregowo lub równolegle	z wyznaczaniem mocy żarówki (zasilanej		
	• rozwiązując zadania obliczeniowe, rozróżnia	z baterii) za pomocą woltomierza		
	wielkości dane i szukane, przelicza	i amperomierza		
	podwielokrotności i wielokrotności	• posługując się pojęciami natężenia i pracy		
	(przedrostki mikro-, mili-, kilo-, mega-),	prądu elektrycznego, wyjaśnia, kiedy między		
	zapisuje wynik obliczenia fizycznego jako	dwoma punktami obwodu elektrycznego		
	przybliżony (z dokładnością do 2-3 cyfr	panuje napięcie 1 V		
	znaczących)	• R posługuje się pojęciem oporu zastępczego		
	• opisuje zasady bezpiecznego użytkowania	• R wyznacza opór zastępczy dwóch		
	domowej instalacji elektrycznej	oporników połączonych szeregowo		
	• wyjaśnia rolę bezpiecznika w domowej	• R oblicza opór zastępczy większej liczby		
	instalacji elektrycznej, wymienia rodzaje	oporników połączonych szeregowo lub		
	bezpieczników	równolegle		
		• opisuje wpływ prądu elektrycznego na		
		organizmy żywe		

2 Magnetyzm														

Ocena	
Wymagania konieczne (dopuszczający)	Wymagania podstawowe(dostateczny)	Wymagania rozszerzone (dobry)	Wymagania dopełniające (bardzo dobry i celujący)	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
• podaje nazwy biegunów magnetycznych	• demonstruje oddziaływanie biegunów	• planuje doświadczenie związane z badaniem	• wyjaśnia, na czym polega magnesowanie	
magnesu trwałego i Ziemi	magnetycznych	oddziaływania między biegunami	ferromagnetyka, posługując się pojęciem	
• opisuje charakter oddziaływania między	• opisuje zasadę działania kompasu	magnetycznymi magnesów sztabkowych	domen magnetycznych	
biegunami magnetycznymi magnesów	• opisuje oddziaływanie magnesów na żelazo,	• R posługuje się pojęciem pola magnetycznego	• bada doświadczalnie kształt linii pola	
• opisuje zachowanie igły magnetycznej	podaje przykłady wykorzystania tego	• R przedstawia kształt linii pola magnetycznego	magnetycznego magnesów sztabkowego	
w obecności magnesu	oddziaływania	magnesów sztabkowego i podkowiastego	i podkowiastego	
• opisuje działanie przewodnika z prądem na	• wyjaśnia, czym charakteryzują się substancje	• planuje doświadczenie związane z badaniem	• formułuje definicję 1 A	
igłę magnetyczną	ferromagnetyczne, wskazuje przykłady	działania prądu płynącego w przewodzie na	• R demonstruje i określa kształt i zwrot linii	
• buduje prosty elektromagnes	ferromagnetyków	igłę magnetyczną	pola magnetycznego za pomocą reguły	
• wskazuje w otaczającej rzeczywistości	• demonstruje działanie prądu płynącego	• określa biegunowość magnetyczną	prawej dłoni	
przykłady wykorzystania elektromagnesu	w przewodzie na igłę magnetyczną (zmiany	przewodnika kołowego, przez który płynie	• R posługuje się wzorem na wartość siły	
• posługuje się pojęciem siły	kierunku wychylenia przy zmianie kierunku	prąd elektryczny	elektrodynamicznej	
elektrodynamicznej	przepływu prądu, zależność wychylenia igły	• R opisuje pole magnetyczne wokół	• bada doświadczalnie zachowanie się	
• przedstawia przykłady zastosowania silnika	od pierwotnego jej ułożenia względem	i wewnątrz zwojnicy, przez którą płynie prąd	zwojnicy, przez którą płynie prąd elektryczny,	
elektrycznego prądu stałego	przewodu), opisuje przebieg i wynik	elektryczny	w polu magnetycznym	
	doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych	• planuje doświadczenie związane	• R planuje doświadczenie związane z badaniem	
	przyrządów i wykonuje schematyczny	z demonstracją działania elektromagnesu	zjawiska indukcji elektromagnetycznej	
	rysunek obrazujący układ doświadczalny	• posługuje się informacjami pochodzącymi	• R opisuje działanie prądnicy prądu	
	• opisuje (jakościowo) wzajemne	z analizy przeczytanych tekstów (w tym	przemiennego i wskazuje przykłady jej	
	oddziaływanie przewodników, przez które	popularnonaukowych), wyszukuje,	wykorzystania, charakteryzuje prąd	
	płynie prąd elektryczny	selekcjonuje i krytycznie analizuje informacje	przemienny	
	• R zauważa, że wokół przewodnika, przez	na temat wykorzystania elektromagnesu	• R opisuje budowę i działanie transformatora,	
	który płynie prąd elektryczny, istnieje pole	• demonstruje wzajemne oddziaływanie	podaje przykłady zastosowania	
	magnetyczne	magnesów z elektromagnesami	transformatora	
	• opisuje działanie elektromagnesu i rolę	• wyznacza kierunek i zwrot siły elektro-	• R demonstruje działanie transformatora, bada	
	rdzenia w elektromagnesie	dynamicznej za pomocą reguły lewej dłoni	doświadczalnie, od czego zależy iloraz	
	• demonstruje działanie elektromagnesu i rolę	• demonstruje działanie silnika elektrycznego	napięcia na uzwojeniu wtórnym i napięcia	
	rdzenia w elektromagnesie, opisuje przebieg	prądu stałego	na uzwojeniu pierwotnym; bada	
	i wynik doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych	• R opisuje zjawisko indukcji	doświadczalnie związek pomiędzy tym	
	przyrządów i wykonuje schematyczny	elektromagnetycznej	ilorazem a ilorazem natężenia prądu	
	rysunek obrazujący układ doświadczalny,	• R określa kierunek prądu indukcyjnego	w uzwojeniu pierwotnym i natężenia prądu	
	wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla	• R wyjaśnia, na czym polega wytwarzanie	w uzwojeniu wtórnym	
	wyniku doświadczenia	i przesyłanie energii elektrycznej	• R posługuje się informacjami pochodzącymi	
	• opisuje przebieg doświadczenia związanego	• R wykorzystuje zależność między ilorazem	z analizy przeczytanych tekstów (w tym	
	z wzajemnym oddziaływaniem magnesów	napięcia na uzwojeniu wtórnym i napięcia	popularnonaukowych) dotyczących odkrycia	
	z elektromagnesami, wyjaśnia rolę użytych	na uzwojeniu pierwotnym a ilorazem	zjawiska indukcji elektromagnetycznej,	
	przyrządów, wykonuje schematyczny	natężenia prądu w uzwojeniu pierwotnym	wyszukuje, selekcjonuje i krytycznie analizuje	
	rysunek obrazujący układ doświadczalny	i natężenia prądu w uzwojeniu wtórnym	informacje na temat wytwarzania	
	i formułuje wnioski (od czego zależy wartość	do rozwiązywania prostych zadań	i przesyłania energii elektrycznej	
	siły elektrodynamicznej)	obliczeniowych		

Ocena	
Wymagania konieczne (dopuszczający)	Wymagania podstawowe(dostateczny)	Wymagania rozszerzone (dobry)	Wymagania dopełniające (bardzo dobry i celujący)	
	• opisuje wzajemne oddziaływanie magnesów z elektromagnesami 
• wyjaśnia działanie silnika elektrycznego prądu stałego 
• R demonstruje wzbudzanie prądu indukcyjnego 
• R posługuje się pojęciem prądu indukcyjnego			

3.Drgania i fale 
Wymagania konieczne (dopuszczający)	Wymagania podstawowe(dostateczny)	Wymagania rozszerzone (dobry)	Wymagania dopełniające (bardzo dobry i celujący)	
Uczeń:
•	wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady ruchu drgającego
•	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny
•	stosuje do obliczeń związek okresu z częstotliwością drgań, rozróżnia wielkości dane i szukane, szacuje rząd wielkości spodziewanego wyniku, a na tej podstawie ocenia wartości obliczanych wielkości fizycznych, przelicza wielokrotności i podwielokrotności (przedrostki mikro-, mili-, centy-), przelicza jednostki czasu (sekunda, minuta, godzina), zapisuje wynik pomiaru lub obliczenia fizycznego jako przybliżony (z dokładnością do 2–3 cyfr znaczących)
•	wyodrębnia ruch falowy (fale mechaniczne) z kontekstu, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia
•	demonstruje wytwarzanie fal na sznurze i na powierzchni wody
•	wyodrębnia fale dźwiękowe z kontekstu, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia
•	odczytuje dane z tabeli (diagramu)
•	rozpoznaje zależność rosnącą i malejącą na podstawie wykresu x(t) dla drgającego ciała i wykresów różnych fal dźwiękowych, wskazuje wielkość maksymalną i minimalną
•	nazywa rodzaje fal elektromagnetycznych	Uczeń:
•	wyodrębnia ruch drgający z kontekstu, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia 
•	wyznacza okres i częstotliwość drgań ciężarka zawieszonego na sprężynie oraz okres i częstotliwość drgań wahadła matematycznego, mierzy: czas i długość, posługuje się pojęciem niepewności pomiarowej
•	zapisuje dane w formie tabeli
•	posługuje się pojęciami: amplituda drgań, okres, częstotliwość do opisu drgań, wskazuje położenie równowagi drgającego ciała
•	wskazuje położenie równowagi oraz odczytuje amplitudę i okres z wykresu x(t) dla drgającego ciała 
•	opisuje mechanizm przekazywania drgań z jednego punktu ośrodka do drugiego w przypadku fal na napiętej linie
•	planuje doświadczenie związane z badaniem ruchu falowego
•	posługuje się pojęciami: amplituda, okres i częstotliwość, prędkość i długość fali do opisu fal harmonicznych (mechanicznych)
•	stosuje do obliczeń związki między okresem, częstotliwością, prędkością i długością fali, rozróżnia wielkości dane i szukane, szacuje rząd wielkości spodziewanego wyniku, a na tej podstawie ocenia wartości obliczanych wielkości fizycznych, zapisuje wynik obliczenia fizycznego jako przybliżony (z dokładnością do 2–3 cyfr znaczących)
•	opisuje mechanizm wytwarzania dźwięku w instrumentach muzycznych, głośnikach itp.
•	posługuje się pojęciami: amplituda, okres i częstotliwość, prędkość i długość fali do opisu fal dźwiękowych 
•	wytwarza dźwięk o większej i mniejszej częstotliwości niż częstotliwość danego dźwięku za pomocą dowolnego drgającego przedmiotu lub instrumentu muzycznego
•	posługuje się pojęciami: wysokość i głośność dźwięku, podaje wielkości fizyczne, od których zależą wysokość i głośność dźwięku
•	wykazuje na przykładach, że w życiu człowieka dźwięki spełniają różne role i mają różnoraki charakter
•	rozróżnia dźwięki, infradźwięki i ultradźwięki, posługuje się pojęciami infradźwięki i ultradźwięki, wskazuje zagrożenia ze strony infradźwięków oraz przykłady wykorzystania ultradźwięków
•	porównuje (wymienia cechy wspólne i różnice) mechanizmy rozchodzenia się fal mechanicznych i elektromagnetycznych
•	podaje i opisuje przykłady zastosowania fal elektromagnetycznych (np. w telekomunikacji)	Uczeń:
•	planuje doświadczenie związane z badaniem ruchu drgającego, w szczególności z wyznaczaniem okresu i częstotliwości drgań ciężarka zawieszonego na sprężynie oraz okresu i częstotliwości drgań wahadła matematycznego
•	opisuje ruch ciężarka na sprężynie i ruch wahadła matematycznego
•	analizuje przemiany energii w ruchu ciężarka na sprężynie i w ruchu wahadła matematycznego
•	Rodróżnia fale podłużne od fal poprzecznych, wskazując przykłady 
•	Rdemonstruje i opisuje zjawisko rezonansu mechanicznego
•	wyszukuje i selekcjonuje informacje dotyczące fal mechanicznych, np. skutków działania fal na morzu lub oceanie lub Rskutków rezonansu mechanicznego
•	opisuje mechanizm przekazywania drgań z jednego punktu ośrodka do drugiego w przypadku fal dźwiękowych w powietrzu
•	planuje doświadczenie związane z badaniem cech fal dźwiękowych, w szczególności z badaniem zależności wysokości i głośności dźwięku od częstotliwości i amplitudy drgań źródła tego dźwięku
•	przedstawia skutki oddziaływania hałasu i drgań na organizm człowieka oraz sposoby ich łagodzenia 
•	Rrozróżnia zjawiska echa i pogłosu
•	opisuje zjawisko powstawania fal elektromagnetycznych
•	posługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych), m.in. dotyczących dźwięków, infradźwięków i ultradźwięków oraz wykorzystywania fal elektromagnetycznych w różnych dziedzinach życia, a także zagrożeń dla człowieka stwarzanych przez niektóre fale elektromagnetyczne 	Uczeń:
•	posługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych i internetu) dotyczącymi pracy zegarów wahadłowych, w szczególności wykorzystania w nich zależności częstotliwości drgań od długości wahadła i zjawiska izochronizmu
•	Ropisuje mechanizm rozchodzenia się fal podłużnych i poprzecznych
•	Rdemonstruje i opisuje zjawiska: odbicia, załamania, dyfrakcji i interferencji fal, podaje przykłady występowania tych zjawisk w przyrodzie
•	posługuje się pojęciem barwy dźwięku
•	demonstruje i opisuje zjawisko rezonansu akustycznego, podaje przykłady skutków tego zjawiska
•	demonstruje drgania elektryczne
•	wyjaśnia wpływ fal elektromagnetycznych o bardzo dużej częstotliwości (np. promieniowania nadfioletowego i rentgenowskiego) na organizm człowieka
•	Rrozwiązuje złożone zadania obliczeniowe z zastosowaniem zależności i wzorów dotyczących drgań i fal	

4. Optyka 
Wymagania konieczne (dopuszczający)	Wymagania podstawowe(dostateczny)	Wymagania rozszerzone (dobry)	Wymagania dopełniające (bardzo dobry i celujący)	
Uczeń:
•	wymienia i klasyfikuje źródła światła, podaje przykłady 
•	odczytuje dane z tabeli (prędkość światła w danym ośrodku)
•	wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady prostoliniowego rozchodzenia się światła
•	demonstruje doświadczalnie zjawisko rozproszenia światła
•	opisuje przebieg i wynik przeprowadzonego doświadczenia, wyjaśnia rolę użytych przyrządów i wykonuje schematyczny rysunek obrazujący układ doświadczalny
•	wymienia i rozróżnia rodzaje zwierciadeł, wskazuje w otoczeniu przykłady różnych rodzajów zwierciadeł
•	bada doświadczalnie skupianie równoległej wiązki światła za pomocą zwierciadła kulistego wklęsłego
•	demonstruje zjawisko załamania światła (zmiany kąta załamania przy zmianie kąta podania – jakościowo)
•	opisuje (jakościowo) bieg promieni przy przejściu światła z ośrodka rzadszego do ośrodka gęstszego optycznie i odwrotnie, posługując się pojęciem kąta załamania
wymienia i rozróżnia rodzaje soczewek	Uczeń:
•	porównuje (wymienia cechy wspólne i różnice) mechanizmy rozchodzenia się fal mechanicznych i elektromagnetycznych 
•	podaje przybliżoną wartość prędkości światła w próżni, wskazuje prędkość światła jako maksymalną prędkość przepływu informacji
•	bada doświadczalnie rozchodzenie się światła
•	opisuje właściwości światła, posługuje się pojęciami: promień optyczny, ośrodek optyczny, ośrodek optycznie jednorodny
•	stosuje do obliczeń związek między długością i częstotliwością fali: rozróżnia wielkości dane i szukane, szacuje rząd wielkości spodziewanego wyniku i ocenia na tej podstawie wartości obliczanych wielkości fizycznych, przelicza wielokrotności i podwielokrotności (przedrostki mikro-, mili-, centy-); przelicza jednostki czasu (sekunda, minuta, godzina), zapisuje wynik pomiaru lub obliczenia fizycznego jako przybliżony (z dokładnością do 2–3 cyfr znaczących)
•	demonstruje zjawiska cienia i półcienia, wyodrębnia zjawiska z kontekstu
•	formułuje prawo odbicia, posługując się pojęciami: kąt padania, kąt odbicia
•	opisuje zjawiska: odbicia i rozproszenia światła, podaje przykłady ich występowania i wykorzystania
•	wyjaśnia powstawanie obrazu pozornego w zwierciadle płaskim, wykorzystując prawo odbicia
•	rysuje konstrukcyjnie obrazy wytworzone przez zwierciadła wklęsłe
•	określa cechy obrazów wytworzone przez zwierciadła wklęsłe, posługuje się pojęciem powiększenia obrazu, rozróżnia obrazy rzeczywiste i pozorne oraz odwrócone i proste
•	rozwiązuje zadania rachunkowe z zastosowaniem wzoru na powiększenie obrazu, zapisuje wielkości dane i szukane
•	wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady załamania światła, wyodrębnia zjawisko załamania światła z kontekstu, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia
•	planuje doświadczenie związane z badaniem przejścia światła z ośrodka rzadszego do ośrodka gęstszego optycznie i odwrotnie
•	demonstruje i opisuje zjawisko rozszczepienia światła za pomocą pryzmatu
•	opisuje światło białe jako mieszaninę barw, a światło lasera – jako światło jednobarwne
•	opisuje bieg promieni przechodzących przez soczewkę skupiającą (biegnących równolegle do osi optycznej), posługując się pojęciami ogniska, ogniskowej i zdolności skupiającej soczewki
•	wytwarza za pomocą soczewki skupiającej ostry obraz przedmiotu na ekranie, dobierając doświadczalnie położenie soczewki i przedmiotu
•	opisuje powstawanie obrazów w oku ludzkim, wyjaśnia pojęcia krótkowzroczności i dalekowzroczności oraz opisuje rolę soczewek w ich korygowaniu
•	odczytuje dane z tabeli i zapisuje dane w formie tabeli, posługuje się pojęciem niepewności pomiarowej, zapisuje wynik pomiaru lub obliczenia fizycznego jako przybliżony (z dokładnością do 2–3 cyfr znaczących)	Uczeń:
•	planuje doświadczenie związane z badaniem rozchodzenia się światła 
•	wyjaśnia powstawanie obszarów cienia i półcienia za pomocą prostoliniowego rozchodzenia się światła w ośrodku jednorodnym
•	opisuje zjawisko zaćmienia Słońca i Księżyca
•	Rbada zjawiska dyfrakcji i interferencji światła, wyodrębnia je z kontekstu, wskazuje czynniki istotne i nieistotne dla wyniku doświadczenia
•	Rwyszukuje i selekcjonuje informacje dotyczące występowania zjawisk dyfrakcji i interferencji światła w przyrodzie i życiu codziennym, a także ewolucji poglądów na temat natury światła
•	opisuje skupianie promieni w zwierciadle kulistym wklęsłym, posługując się pojęciami ogniska i ogniskowej oraz wzorem opisującym zależność  między ogniskową a promieniem krzywizny zwierciadła kulistego
•	Rdemonstruje rozproszenie równoległej wiązki światła na zwierciadle kulistym wypukłym, posługuje się pojęciem ogniska pozornego
•	posługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych, z internetu) dotyczącymi zjawisk odbicia i rozproszenia światła, m.in. wskazuje przykłady wykorzystania zwierciadeł w różnych dziedzinach życia
•	Rformułuje prawo załamania światła
•	opisuje zjawisko całkowitego wewnętrznego odbicia, podaje przykłady jego zastosowania
•	Rrozwiązuje zadania rachunkowe z zastosowaniem prawa załamania światła
•	planuje i demonstruje doświadczenie związane z badaniem biegu promieni przechodzących przez soczewkę skupiającą i wyznaczaniem jej ogniskowej
•	planuje doświadczenie związane z wytwarzaniem za pomocą soczewki skupiającej ostrego obrazu przedmiotu na ekranie
•	rysuje konstrukcyjnie obrazy wytworzone przez soczewki, rozróżnia obrazy rzeczywiste, pozorne, proste, odwrócone, powiększone, pomniejszone
•	posługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych, z internetu), m.in. dotyczącymi narządu wzroku i korygowania zaburzeń widzenia
•	Ropisuje przykłady zjawisk optycznych w przyrodzie
•	Rposługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych, z internetu), m.in. opisuje przykłady wykorzystania przyrządów optycznych w różnych dziedzinach życia	Uczeń:
•	opisuje zjawiska dyfrakcji i interferencji światła, wskazuje w otaczającej rzeczywistości przykłady występowania tych zjawisk 
•	opisuje zjawisko fotoelektryczne, podaje przykłady jego zastosowania
•	wyjaśnia, dlaczego mówimy, że światło ma dwoistą naturę
•	rysuje konstrukcyjnie obrazy wytworzone przez zwierciadła wklęsłe
•	posługuje się informacjami pochodzącymi z analizy przeczytanych tekstów (w tym popularnonaukowych, z internetu) dotyczącymi źródeł i właściwości światła, zasad ochrony narządu wzroku, wykorzystania światłowodów, laserów i pryzmatów, powstawania tęczy
•	rozwiązuje zadania, korzystając z wzorów na powiększenie i zdolność skupiającą oraz rysując konstrukcyjnie obraz wytworzony przez soczewkę
•	wymienia i opisuje różne przyrządy optyczne (mikroskop, lupa, luneta itd.)
•	rozwiązuje zadania rachunkowe z zastosowaniem wzoru na zdolność skupiającą układu soczewek, np. szkieł okularowych i oka